Hareket fiilleri, eylemin tek yönlü/bir kerelik mi yoksa düzenli/gidiş-dönüş mü olduğuna göre farklılık gösterir. En yaygın çiftler: идти́/ходи́ть (yürüyerek) ve е́хать/е́здить (araçla).
1. ŞİMDİKİ VE GELECEK ZAMAN (Tek Yönlü / Bir Kerelik)
Yürüme / Genel Hareket
Şimdiki: Я иду́ (Gidiyorum – Şu an)
Gelecek: Я пойду́ (Gideceğim)
Örnek: Сего́дня ве́чером я иду́ на конце́рт. (Bu akşam konsere gidiyorum.)
Araçla Yolculuk
Şimdiki: Я е́ду (Gidiyorum – Şu an)
Gelecek: Я пое́ду (Gideceğim)
Örnek: По́сле обе́да я е́ду в банк. (Öğle yemeğinden sonra bankaya gidiyorum.)
Kullanım İpuçları:
- Yürüyerek/Genel (идти́/пойти́): Şehir içi etkinlikler (konser, tiyatro, okul) için kullanılır. Ulaşım aracı belirtilmez.
- Araçla (е́хать/пое́хать): Şehirlerarası/Ülkelerarası yolculuklar veya şehir içinde araçla yapılan belirgin hareketler için kullanılır (е́ду в о́фис).
Çekim Tablosu (Şimdiki ve Gelecek)
| Şahıs | идти́ (Şu an) | пойти́ (Gelecek) | е́хать (Şu an) | пое́хать (Gelecek) |
|---|---|---|---|---|
| я | иду́ | пойду́ | е́ду | пое́ду |
| ты | идёшь | пойдёшь | е́дешь | пое́дешь |
| он/она́ | идёт | пойдёт | е́дет | пое́дет |
| мы | идём | пойдём | е́дем | пое́дем |
| вы | идёте | пойдёте | е́дете | пое́дете |
| они́ | иду́т | пойду́т | е́дут | пое́дут |
2. GEÇMİŞ ZAMAN (Tek Seferlik Ziyaretler)
Tamamlanmış bir ziyareti (“gittim ve döndüm”) veya tamamlanmamış bir ziyareti belirtmek için ходи́л / е́здил kullanılır.
ходи́л (Gittim – Yürüyerek/Genel):
- Вчера́ я ходи́л на конце́рт. (Dün bir konsere gittim [ve döndüm].)
- Ты ходи́л вчера́ в шко́лу? (Dün okula gittin mi?)
е́здил (Gittim – Araçla):
- Мы е́здили на да́чу. (Yazlığımıza gittik [ve döndük].)
- Я е́здила в Испа́нию. (İspanya’ya gittim.)
3. DÜZENLİ VEYA SIK HAREKET (Her zaman/Genellikle)
Tekrarlanan eylemler için ходи́ть / е́здить kullanılır.
Şimdiki Zaman Çekimi
| Şahıs | ходи́ть (Yürüme/Genel) | е́здить (Araçla) |
|---|---|---|
| я | хожу́ | е́зжу |
| ты | хо́дишь | е́здишь |
| он/она́ | хо́дит | е́здит |
| мы | хо́дим | е́здим |
| вы | хо́дите | е́здите |
| они́ | хо́дят | е́здят |
Örnekler:
- По суббо́там я хожу́ в бассе́йн. (Cumartesileri havuza giderim.)
- На рабо́ту я обы́чно е́зжу на маши́не. (İşe genellikle arabayla giderim.)
Geçmiş Zaman (Eskiden Yapardım)
- ходи́л: Ра́ньше я ходи́л в бассе́йн. (Eskiden havuza giderdim.)
- е́здил: Ра́ньше мы ча́сто е́здили в о́тпуск. (Eskiden sık sık tatile giderdik.)
Gelecek Zaman (Yapacağım – Düzenli)
Formül: бу́ду + Mastar
- бу́ду ходи́ть: Я бу́ду ходи́ть в шко́лу ка́ждый день. (Her gün okula gideceğim.)
- бу́ду е́здить: Тепе́рь я бу́ду е́здить на метро́. (Bundan sonra metroyla gideceğim.)