ÜNİTE 5 RUSÇA SAYILAR

1. Asıl Sayılar (Bir, İki, Üç vb.)

Sayı Rusça Sayı Rusça Sayı Rusça
0 ноль / нуль 11 одиннадцать 50 пятьдесят
1 один, одна, одно, одни 12 двенадцать 60 шестьдесят
2 два, две 13 тринадцать 70 семьдесят
3 три 14 четырнадцать 80 восемьдесят
4 четыре 15 пятнадцать 90 девяносто
5 пять 16 шестнадцать 100 сто
6 шесть 17 семнадцать 200 двести
7 семь 18 восемнадцать 300 триста
8 восемь 19 девятнадцать 400 четыреста
9 девять 20 двадцать 500 пятьсот
10 десять 30 тридцать 600 шестьсот
700 семьсот
800 восемьсот
900 девятьсот
Büyük Sayılar:

  • 1.000: тысяча
  • 2.000: две тысячи
  • 5.000: пять тысяч
  • 1.000.000: миллион
  • 1.000.000.000: миллиард / биллион
  • 1.000.000.000.000: триллион

► Asıl Sayıların Biçimi ve Oluşumu Üzerine Notlar

(a) Vurgu: 11–19 sayılarından yalnızca 11 (одиннадцать) ve 14 (четырнадцать) ilk –а– üzerinde vurgulu değildir.

(b) Yumuşatma İşareti: 50–80 sayıları ortada yumuşatma işaretine sahiptir, ancak sonda yoktur. 50-60 sondan, 70-80 baştan vurguludur.

(c) Bileşik Sayılar: Basit sayıların sırayla yerleştirilmesiyle oluşturulur: двадцать один (21).

► Seri Numaraları Olarak Asıl Sayılar

(a) Kullanım: комната девять (oda dokuz), рейс двадцать четыре (sefer 24).

(b) Telefon Numaraları: Sayı blokları halinde okunur. 007 -> два ноля семь.

► Diğer Notlar

Yaklaşık Değer: Sayı ve ismin yer değiştirmesiyle ifade edilir: дня три ‘yaklaşık üç gün’.


2. Sayıların Çekimi ve Kullanımı

► Ноль / Нуль ‘Sıfır’

İyelik hâlini (tekil veya çoğul) yönetirler: ноль внимания (sıfır dikkat), ноль градусов (sıfır derece).

► Один, Одна, Одно, Одни ‘Bir’

Hâl Eril (Один) Dişil (Одна) Nötr (Одно) Çoğul (Одни)
Yalın один одна одно одни
Belirtme один / одного одну одно одни / одних
Tamlayan одного одной одного одних
Yönelme одному одной одному одним
Vasıta одним одной одним одними
Bulunma одном одной одном одних

Uyum: İsimle cinsiyet, sayı ve hâl bakımından uyum sağlar (один костюм, одна лампа).

‘…-den biri’: Один из + İyelik hâli (один из учителей).

► Полтора / Полторы ‘Bir Buçuk’

  • Полтора: Eril/Nötr ile (полтора дня).
  • Полторы: Dişil ile (полторы недели).
  • Her ikisi de İyelik hâli tekil alır. Eğik hâli: полутора.

► Два/Две, Три, Четыре (2, 3, 4)

(a) Kural: Sayılar yalın/belirtme hâlindeyken isimlerin İyelik hâli tekilini alır.

(b) Cinsiyet: Два (E/N), Две (D), Три/Четыре (Cinsiyet yok).

(c) Sıfat Uyumu: E/N isimlerle sıfat İyelik çoğul (два местных поезда). Dişil isimlerle Yalın çoğul (четыре чистые рубашки).

Hâl 2 (Два/Две) 3 (Три) 4 (Четыре)
Yalın два / две три четыре
Belirtme (Yalın veya Tam.) (Yalın veya Tam.) (Yalın veya Tam.)
Tamlayan двух трёх четырёх
Yönelme двум трём четырём
Vasıta двумя тремя четырьмя
Bulunma двух трёх четырёх

► Оба / Обе ‘Her İkisi De’

  • Оба: Eril/Nötr isimler (İyelik tekil).
  • Обе: Dişil isimler (İyelik tekil).

► Beş ve Üzeri Sayılar

(a) Kural: Sayılar yalın/belirtme hâlindeyken isimlerin İyelik hâli çoğulunu alır. (пять книг, сто звёзд).

(b) Çekim Tipleri:

  • 5-20, 30: Dişil yumuşak isim gibi (пять, пяти, пятью).
  • 40, 90, 100: Sadece iki biçim vardır. (Yalın: сорок, Diğer: сорока).
  • 50-80, 200-900: Her iki parça da çekilir.

► Topluluk Sayıları (двое, трое…)

Kullanım Alanları: Sadece çoğul olan isimler (двое суток), çocuklar/yavrular (двое детей), eril canlılar.


3. Sıra Sayıları (Birinci, İkinci vb.)

1-10 11-20 10’un Katları 100 ve Katları
1. первый 11. одиннадцатый 10. десятый 100. сотый
2. второй 12. двенадцатый 20. двадцатый 200. двухсотый
3. третий 13. тринадцатый 30. тридцатый 300. трёхсотый
4. чётвертый 14. четырнадцатый 40. сороковой 400. четырёхсотый
5. пятый 15. пятнадцатый 50. пятидесятый 500. пятисотый
6. шестой 16. шестнадцатый 60. шестидесятый 600. шестисотый
7. седьмой 17. семнадцатый 70. семидесятый 700. семисотый
8. восьмой 18. восемнадцатый 80. восьмидесятый 800. восьмисотый
9. девятый 19. девятнадцатый 90. девяностый 900. девятисотый

Kullanım: Bileşik sıra sayılarında yalnızca son bileşen bir sıradır (сто пятидесятый).


4. Saati Söyleme

► Который час? (Saat kaç?)

(a) Tam Saatler: час (1), два часа (2), пять часов (5).

(b) Yarıma Kadar (Geçiyor): Sonraki saatin sıra sayısı (İyelik) kullanılır.
пять минут третьего (2’yi 5 geçiyor).
половина третьего (2 buçuk).

(c) Yarımdan Sonra (Var): Без + İyelik hâli + Asıl sayı (sıradaki saat).
без пяти три (3’e 5 var).

► В котором часу? (Saat kaçta?)

  • Yarıma kadar: В + Saat ifadesi (в полвосьмого – 7 buçukta).
  • Yarımdan sonra: Değişmez (без двадцати пяти минут десять).

5. Tarihler

  • Какое число? (Tarih ne?): Yalın Nötr Sıra Sayısı + Ay İyelik (Сегодня девятое мая).
  • Какого числа? (Hangi tarihte?): Tüm ifade İyelik hâlindedir (двадцать четвёртого декабря).
  • В каком году? (Hangi yılda?): Edat hâlinde sıra sayısı (в две тысячи двадцатом году).