ÜNİTE 15 RUSÇA BAĞLAÇLAR

Tanım: Bağlaç, kelimeleri, ifadeleri veya cümleleri birbirine bağlayan bir sözcük türüdür. Bağlaçlar işlevlerine göre üç ana gruba ayrılır:

Grup Tanım Örnekler
(a) Sıralama Bağlaçları Eşit statüdeki kelimeleri, ifadeleri ve cümleleri birleştirir. и (ve), но (ama), тоже/также (ayrıca), или (veya).
Örnek: молодой и энергичный (genç ve enerjik).
(b) Karşılıklı Bağlaçlar Aynı bağlacın tekrarlanan çiftlerinden oluşur. и … , и (hem … hem de), или … , или (ya … ya da), ни … , ни (ne … ne de).
(c) Yan Cümle Bağlaçları Ana cümleleri yan cümlelere bağlamak için kullanılır. что (ki), чтобы (… için), потому что (çünkü), если (eğer).

1. SIRALAMA BAĞLAÇLARI

► И Bağlacı (‘ve’)

и bağlacı, benzer sözcük türlerini veya uyumlu cümleleri birleştirmek için kullanılır.

  • Benzer Sözcük Türleri:
    Дети бегают и прыгают. (Çocuklar koşuyor ve zıplıyor.)
    Самолёт летел быстро и высоко. (Uçak hızlı ve yüksekten uçtu.)
  • Uyumlu İfadeler (Özneler farklıysa virgül gelir):
    Идёт дождь, и я сижу дома. (Yağmur yağıyor ve ben evde oturuyorum.)

► А Bağlacı (‘ve, ama, oysa’)

а bağlacı, zıtlık, karşılaştırma veya ek bilgi sunmak için kullanılır.

(a) Olumsuzlama ile İfade (“Değil… aksine…”):
Это не дом, а дача. (Bu bir ev değil, bir yazlıktır.)
Он не пишет, а читает. (Yazmıyor, okuyor.)
(b) Zıtlık (Çatışmasız):
Он читает, а она пишет. (O okuyor, o [ise] yazıyor.)
Собака белая, а кошка чёрная. (Köpek beyaz, kedi [ise] siyah.)
(c) Diyalog Başlangıcı:
– Пойдём в кино! (Sinemaya gidelim!)
– А у тебя есть билеты? (Peki biletin var mı?)
Not: Тоже (ayrıca/de,da), daha önce bahsedilen bir durumla özdeşleşmek için kullanılır.
– Он изучает немецкий. (Almanca öğreniyor.)
– Я тоже. (Ben de.)

► НО Bağlacı (‘ama’)

но bağlacı, genellikle uyumsuz fikirleri ifade eden cümleleri birleştirir.
Он молод, но опытен. (Genç ama deneyimli.)

Not: Anlamı genellikle однако (ancak) ve зато (öte yandan) bağlaçlarına yakındır.
Я тебе писал, однако ты не ответил. (Sana yazdım, ancak cevap vermedin.)

► ИЛИ Bağlacı (‘veya’)

Alternatifler sunar.
Хочешь чай или кофе? (Çay mı kahve mi istersin?)


2. İKİLİ BAĞLAÇLAR

Bağlaç Anlam Örnek
и … , и hem … hem de Она способна и к химии, и к физике.
ни … , ни ne … ne de Она не умеет ни петь, ни танцевать.
или … , или ya … ya da Или я зайду, или позвоню.

3. BAĞIMLI TÜMCE BAĞLAÇLARI

► İSİM TÜMCESİ Bağlacı: ЧТО (‘ki’)

знать, сказать, думать gibi fiillerle kullanılır.
Я знал, что он поможет. (Yardım edeceğini biliyordum.)

Not: Şüphe veya belirsizlik ifade etmek için что yerine будто kullanılabilir.

► Amaç Bağlacı: ЧТОБЫ (‘…mek için’)

(a) İstek/Gereklilik:
Я хочу, чтобы он ушёл. (Gitmesini istiyorum.)

(b) Eylemin Amacı:
Он дал мне булку, чтобы я не голодал. (Aç kalmamam için bana bir somun verdi.)

Not: Eğer iki cümlenin öznesi aynıysa, чтобы’den sonra mastar kullanılır: Она встала, чтобы встретить гостей.

► Neden Bağlaçları

потому что çünkü (Genellikle ana cümleden sonra)
благодаря тому, что … sayesinde (olumlu sonuç)
из–за того, что … nedeniyle (olumsuz sonuç)
так как çünkü / -diği için (Başta veya ortada)

► Zaman Bağlaçları

  • когда: ne zaman (Когда мы слушали радио, пришли наши друзья.)
  • как только: hemen sonra (Как только он прочитал письмо, он разорвал его.)
  • после того, как: -den sonra
  • прежде, чем: -den önce
  • пока: -iken (Süreç: Пока шёл дождь, я сидел дома.)
  • пока не: …-e kadar (Sınır: Я подожду, пока он не придёт.)
  • с тех пор, как: …-den beri

► Şart Bağlacı: ЕСЛИ (‘Eğer’)

Gerçek Koşul Если ты выучил уроки, можешь смотреть телевизор.
Gelecek (Mantıksal) Если он забудет, я напомню ему.
Gerçek Dışı Koşul Если бы у меня была иголка, я пришил бы пуговицу.

Not: Dolaylı sorularda “gidip gitmeyeceğimi” anlamı için если değil ли kullanılır: Я не знаю, пойду ли.

► Beklenmeyen Sonuç ve Karşılaştırma

  • хотя: rağmen (Он вас примет, хотя он очень занят.)
  • несмотря на то, что: gerçeğine rağmen
  • как: gibi, olarak (белый, как снег).
  • как будто (бы): sanki, -mış gibi (Он сидит.., как будто спит.)