1. Basit ve Bileşik Olumsuzluk
НЕ ile Basit Olumsuzluk
Rusçada herhangi bir anlamlı kelimeyi не ilgeci yardımıyla olumsuzlayabilirsiniz. не ilgeci her zaman olumsuzlanan kelimeden önce gelir:
- Он не прие́хал. (Gelmedi.)
- Я не е́ду в Ло́ндон. (Londra’ya gitmiyorum.)
- Я е́ду не в Ло́ндон, а в Пари́ж. (Londra’ya değil, Paris’e gidiyorum.)
- Э́то не моя́ маши́на. (Bu benim arabam değil.)
- Э́то не но́вая маши́на. (Bu yeni bir araba değil.)
- Сего́дня не хо́лодно. (Bugün hava soğuk değil.)
Bileşik Olumsuzluk
Rusçada bileşik olumsuz cümlelerde, “hiç” kelimeleriyle birlikte fiil de olumsuz yapılır.
Formül: Я ничего́ не зна́ю. (Hiçbir şey bilmiyorum.)
«Ни» kelimeleri 3 türde olabilir:
- Olumsuz zamirler (кто/что’ya dayalı): никто́/ничто́ ve hal formları.
- Olumsuz zarflar: ника́к (hiçbir şekilde), ни ра́зу (bir kez bile), ниотку́да (hiçbir yerden).
- Olumsuz sıfat görevli zamirler: никакой (hiçbir).
Önemli: Edatlar, ни ve zamir arasına eklenir. (Örn: ни с ке́м, ни о чём).
2. «НИ» Zamirleri
НИКТО́ (Hiç kimse) ve Hal Formları
| Hal | Örnek |
|---|---|
| Yalın | Никто́ не пришёл. (Hiç kimse gelmedi.) |
| İye | Он ни у кого́ не спроси́л. (Hiç kimseye sormadı.) |
| Yön | Он никому́ ничего́ не сказа́л. (Hiç kimseye hiçbir şey söylemedi.) |
| Bel | Я никого́ тут не зна́ю. (Burada hiç kimseyi tanımıyorum.) |
| Vas | Я ни с ке́м не говори́л. (Hiç kimseyle konuşmadım.) |
| Bul | Он ни в ко́м не уве́рен. (Hiç kimseden emin değil.) |
НИЧТО́ (Hiçbir şey) ve Hal Formları
| Hal | Örnek |
|---|---|
| Yalın | Его́ ничто́ не интересу́ет. (Hiçbir şey onu ilgilendirmiyor.) |
| İye | У него́ ничего́ нет. (Hiçbir şeyi yok.) |
| Yön | Я ничему́ не ве́рю. (Hiçbir şeye inanmıyorum.) |
| Bel | Я ничего́ не зна́ю. (Hiçbir şey bilmiyorum.) |
| Vas | Он ниче́м не интересу́ется. (Hiçbir şeyle ilgilenmiyor.) |
| Bul | Он ни в чём не винова́т. (Hiçbir şeyden suçlu değil.) |
3. «НИ» Zarfları ve Diğer Olumsuz Zarflar
- никогда́: asla (Он никогда́ не́ был в А́нглии.)
- нигде́: hiçbir yerde (Она́ нигде́ не рабо́тает.)
- никуда́: hiçbir yere (Он никуда́ не е́здил.)
- ниско́лько: hiç (Я ниско́лько не уста́ла.)
- ниотку́да: hiçbir yerden (Он ниотку́да не получа́ет…)
Diğer Olumsuz Zarflar
- ещё не + fiil: Henüz …-medi (Она́ ещё не пришла́.)
- ещё нет: Henüz değil (fiil atlandığında).
- уже́ не / бо́льше не + fiil: Artık …-mıyor (Он здесь уже́ не живёт.)
- уже́ нет / бо́льше нет: Artık değil (fiil atlandığında).
4. Yokluk veya Mevcut Olmama Durumu (Öznesiz)
Bu yapılar her zaman öznesizdir.
| Zaman | Örnek (Evde değil) | Örnek (Zamanım yok) |
|---|---|---|
| Şimdiki | Его́ нет до́ма. | У меня́ нет вре́мени. |
| Geçmiş | Его́ не́ было до́ма. | У меня́ не́ было вре́мени. |
| Gelecek | Его́ не бу́дет до́ма. | У меня́ не бу́дет вре́мени. |
5. Tavsiye Edilmeyen Eylemler
Bu yapılar aşağıdaki kelimelerle kullanılır:
- не на́до (yapmamalısın, yapma)
Не на́до туда́ е́здить. (Oraya gitmemelisin.) - не ну́жно (yapmamalısın, gerekli değil)
Не ну́жно э́того де́лать. (Bunu yapmamalısın.) - не до́лжен / должна́ / должны́ (…-memeli, …-mamalı)
Вы не должны́ опа́здывать. (Geç kalmamalısınız.) - нельзя́ (yapamazsın, yasak, yapmamalısın)
Тебе́ нельзя́ так мно́го кури́ть. (Bu kadar çok sigara içmemelisin.)